blaasontsteking3

Ziekten van de blaas, urinewegen en de nieren zijn in grote lijnen ingedeeld binnen de ayurvedische geneeskunde, onder de noemer mutravaha srota roga. Het betreft hier het gehele (transport-) systeem via kanalen (srota’s) van urine (mutra) door de nieren (vrkka), urethers (gavini), de blaas (bhasti) en de plasbuis (mutra-marga).

Ook blaasontstekingen worden vanuit dit gehele systeem bekeken, zowel wat diagnose als behandeling betreft. Hier valt ook op dat de ayurveda zowel de dikke darm (Pakwashaya) als ook de mutra vaha srota’s een functie toebedeeld in de verwerking van vocht in het lichaam. Niet verwonderlijk omdat we nu weten vanuit de klassieke wetenschappen dat het grootste deel van het vocht in ons lichaam gerecupereerd en hergebruikt wordt langs de dikke darm (sigmoïd). Mutra (urine) is eigenlijk maar een klein (rest-)deeltje.

Blaasfunctie en blaasontstekingen binnen de ayurveda

De blaas vormt één van de drie belangrijkste organen binnen de ayurveda (maha marman). Naast het hoofd en het hart, krijgt de blaas een aparte plaats als het centrum van alle gronding. Hier vind je ook al de relatie met de apana-vata, de neerwaartse beweging en gronding van de subdosha van vata.

In het algemeen zijn ziekten van de blaas en urethra bekend als mutraghata (urineretentie) en  mutrakricchayas (dysurie) , stenen in de mutravaha srota zijn bekend als asmaris (urolithiasis) terwijl metabole ziekten gekenmerkt door polyurie (overmatig urineren) doorgaans worden ingedeeld onder de noemer prameha (bv. diabetes, …) .

Mutrakricchayas (Dysurie)

  1. Vatika: neurogene / traumatische dysurie of acute steriele urinekoliek.
  2. Paittika: acute infectie van de urinewegen.
  3. Kaphaja: subacute urineweginfectie.
  4. Sannipataja: Acute / chronische infectie van de urinewegen.
  5. Abhighaataja: traumatische of chirurgische dysurie.
  6. Shakritaja: verstopping en dysurie.
  7. Ashmarija: calcaire dysurie door stenen
  8. Sukraja: Dysurie vanwege vochttekorten

Asmaris Of Urolithiasis

Asmari betekent nierstenen. Volgens het kenmerk van de stenen en de systemische symptomen van asmaris zijn vier soorten.

  1. Vataja: Urinezuur stenen.
  2. Pittaja: Calciumoxalaat, urinezuur en Cystone steen.
  3. Kaphaja: Calciumfosfaat steen.
  4. Shukraja: Verstopt door zaadvocht  od sperma dat visceus tot “versteend” obstructie vormt

mutraghata of urineretentie

Er zijn dertien mutraghata categorieën beschreven

मत्राघ।त ेन मत्रावारोध

  1. Vatakundalika : pijnlijk urineren, spastische blaas, atonische blaas
  2. Vatasthila : prostaatontstekingen en problemen, prostaathypertrofie
  3. Vatavasti : (externe) obstructie van de blaas en/of urether (bv. stenen)
  4. Mutratita : verlies van kracht bij het urineren en incontinentie
  5. Mutrajathara : opgezwollen en uitgezette blaas (soms met gasvorming)
  6. Mutrasanga : uitblijvend urineren door strangulatie van structuren
  7. Mutrakshaya : anurie door uitdroging of nierfalen
  8. Mutragranthi : blaasgezwellen, eventueel kwaadaardig
  9. Usnavata : Cystitis (blaasontsteking), waaronder ook gonorrhoea
  10. Vastikundalam : dyslocatie van de blaas
  11. Vidvidhata : fistelvorming (tussen urether en darm) of ernstige obstipatie
  12. Mutrasada : gruisvorming in de mutravaha srota’s
  13. Ashmari : blaasstenen, nierstenen

Samprapti of ontstaansmechanisme van blaasontstekingen

Acharya Dalhana citeert dat Vata de belangrijkste factor is in de pathogenese van Mutraghata

"Sarvesham Mutraghatanam vayureva prayashah karanam"

Acharya Charaka stelt dat wanneer Amavisha (toxines, onverteerde energetische voedselresten) wordt gelokaliseerd in de urine, deze  leidt tot Mutra Rogas (urinaire ziektebeelden)

”…Mutrarogscha mutrastham".

De combinatie van verhoogde vata met het ontstaan van toxines (amavisha) in het systeem zijn het basismechanisme dat tot dysfunctie van het urinaire systeem leiden, ook tot blaasontstekingen. Externe vata en pitta-verhogende invloeden spelen daarbij een bezwarende rol. Uit de verdere verstoringen van het gehele systeem ontstaan ook pitta-elementen, specifiek voor de blaasontstekingen en zelf kapha-elementen als het om chronische blaasontstekingen gaat. (zie bij stadium 5 en 6 van Shat Kriyakala hieronder)

Shat Kriyakala of de zes stadia van ziekte bij blaasontsteking

Shatkriyakal

1.Sanchaya

Dit is de accumulatie van een dosha (vata) vanwege individuele factoren en invloeden. Mutravegarodha (het inhouden van de urine) wordt genoemd als één van de voornaamste oorzaken. De Apana - Vayu wordt aangetast door zich over  te geven aan de later (hieronder) genoemde oorzaken en begint zich op te hopen in de blaas, het bekken, dikke darm (Pakwashaya) en penis (medhra). Zowat de zetel van vata. Hierbij herkent men ook de meer algemene vata-verhoging en zijn symptomen tgv. vata-verhogend gedrag en voeding. (bv. obstipatie)

In dit stadium ervaart het individu incidenteel last in de handeling van de mictie, maar deze lijkt aanvaardbaar en verwaarloosbaar. Er kunnen soms gevoelens zijn van ophoping (Adhmana) van urine in de blaas tijdens de nacht, gepaard met licht ongemak in plassen. De vata-verstoring zal zich in zijn zetel (de dikke darm) manifesteren, meestal onder de vorm van constipatie, opgeblazen gevoel, winderigheid, buikpijn, zich ongemakkelijk voelen, …

2. Prakopa

De vroege pathogenese van de ziekte begint wanneer de provocerende factoren van de vata-verhoging mogen verder gaan omdat ze niet worden weggenomen. Het verstoorde agni (visamagni) leidt tot ama (toxines in het systeem). Deze zullen rechtstreeks leiden tot de irritatie van de mutra vaha srota’s. Hier ontstaat de betrokkenheid van pitta (ontstekingen). Tevens zal de vata-verhoging zich manifesteren in de dikke darm. De plaats waar waterhuishouding enerzijds sterk wordt beïnvloed (sigmoïd en ontwatering van de stoelgang) en waar de apana-vata (neerwaartse beweging) en aarding verslechterd.

In deze fase verslechterd de toestand en gewaarwording van voornamelijk de mictie. Ama wordt ook herkenbaar op andere plaatsen (bv. verkleuring en beslag van de tong). Obstipatie is veelvuldig aanwezig. De typische vata-klachten worden erger (constipatie, opgeblazen gevoel, winderigheid, buikpijn, zich ongemakkelijk voelen in de bekkengordel, …).

3.  Prasara

In dit stadium verspreiden de betrokken en verhoogde dosha’s (vata en pitta) zich naar andere locaties en dus treden er  gemengde symptomatologie op. Het proces van ama-vorming blijft bestaan. Ook mutra (urine) is tenslotte het resultaat van een goed werkend evenwicht van alle dosha’s bij het verwerken van voedsel en water. Bij de vata-verhoging zal meer droogte ontstaan en zullen zich thv. de mutra vaha srota’s ook verstoppingen gaan voordoen door die te hoge droogte. Het urinaire systeem wordt aldus belemmerd in zijn werking en verwerking (van toxines). Er treedt een viscieuze circel op van vata-verhoging door de obstructie van een normaal urineren.

In deze fase verplaatsen zich de ongemakken ook meer op locatie, met name de blaas zelf. Pijn, spanningen en ongemakkelijke gevoelens in de onderbuik zijn hier soms al aanwezig. De mictie wordt soms echt moeilijker.

De eerste drie fasen geven indicaties tot een blaasonsteking. Hier kan reeds worden ingegrepen met betrekkelijk éénvoudige aatregelen op vlak van  voornamelijk voeding en gedrag, aangevuld met kruiden.

Bij de volgende drie fazen zal de ziekte zich als dusdanig manifesteren en zijn ingrijpender acties en behandelingen gevraagd om complicaties te voorkomen (fase 6)

4. Sthana Samshraya

In dit stadium worden de voorspellende en specifieke kenmerken van de blaasontsteking kenbaar. De aangetaste dosha’s gaan samen met de toxines (ama) alle weefseltypes van de blaas bezetten (aantasten) en vormen de basis van mutraghata (urinaire dysfuctie).

In deze fase zijn de verhoogde vata en pitta gemanifesteerd thv. de blaas en ziet men de symptomen van de blaasontsteking, zoals hieronder beschreven.

5. Vyakta

Dit is de fase waarin de volledige manifestatie van de blaasontsteking zich uit.

Elk symptoom is ten volle aanwezig in dit stadium. Met andere woorden is dit de fase van de-differentiatie. De symptomen zijn zo duidelijk dat elke differentiële diagnose kan worden uitgesloten. De ziekte heeft zich gemanifesteerd in zijn totaliteit; meestal is dit de fase waarin de alopatische klassieke geneeskunde ingrijpt met antibiotica.

Men ziet in deze fase alle symptomen van de blaasontsteking, zoals hieronder beschreven ten volle naar voor komen. Vermoeidheid, pijn, slecht ruikende urine, verkleuring van de urine, Vlokkige urine,  soms met bloed, ….

In deze fase kan ook het slijmvlies, die de binnenkant van de blaas bekleedt worden aangetast. Gevolg is hierbij een kapha-verstoring. De kwaliteit van het slijmvlies daalt, er ontstaan door de ontstekingsreacties (pitta) littekens, waardoor het gevaar op chronische ontstekingen vergroot.

6. Vedavastha

Wordt de ziekte niet of verkeerd gediagnosticeerd, ook volgens de verschillende stadia, kunnen complicaties optreden. Deze kunnen zich manifesteren thv. de blaas of het urinaire stelsel zelf of in het gehele menselijke systeem. Andere ontstekingen of chronische blaasontsteking zijn  er mogelijks een gevolg van, echter kunnen complicaties nog verstrekkender gevolgen hebben. Acute obstructie of chronisch obstructie gevolgd door incontinentie, hematurie, ureterale dillataties, en hydronefrose, de vorming van  divertikels of zelf een fatale afloop.

Oorzaken ayurvedisch bekeken

Kern hierbij vormen een verhoogde vata in combinatie met een sterk verhoogde pitta, zoals in de samprapti (ontstaansmechanisme) en Shat Kriyakala (stadia van de ziekte) omschreven.

  • Overmatige consumptie van alcoholische dranken, koffie, suikers, brood
  • Gedrag en voeding die niet overeenstemt met de eigen dosha(‘s)
  • Bacteriën, schimmels virussen
  • verwaarlozing persoonlijke en intieme hygiëne
  • Stenen in de nieren of de blaas
  • Spicy en zure voedingsmiddelen
  • Overvloedig eten nog voor honger aanwezig is.
  • Overmatige blootstelling aan zonlicht
  • Uitdroging, ook door te weinig drinken, negeren van dorstgevoelens
  • Vaak onthouden van het urineren voor langere tijd, negeren van plasdrang (vega-dharana)
  • negatieve emoties zoals woede en jaloezie
  • veelvuldig overschrijden van fysieke en geestelijke grenzen (immuniteit)
  • Stress
  • Gebruik van onaangepaste kleding of hygiënische hulpmiddelen (zoals inlegkruisjes, industriële maandverbanden)
  • Soa’s zoals gonorrhoea, chlamydia, herpes simplex (urius)
  • Candidiasis door candida schimmels kan ook urineweginfectie veroorzaken.
  • Parasieten en wormen
  • Overmatige sexuele activiteiten
  • Verminderde immuniteit

Symptomen

  • Frequente aandrang om te plassen.
  • Weinig urine per plasbeurt, soms slechts druppels
  • Gevoel van volheid van de blaas, zelfs na het plassen
  • Pijn en branderig gevoel tijdens het plassen
  • gevoel van pijn in het bekken, onderbuik, en in de urinewegen.
  • Gevoel van zwaarte in de nier regio en scrotum (mannen).
  • Bloed in de urine. Pus in de urine
  • Rillingen, koorts
  • Misselijkheid
  • Zware vermoeidheid
  • Lage rugpijn, in de nierstreek, op de flanken en bekkenregio/heiligbeen
  • Soms kan de blaas spastisch reageren
  • Branderigheid bij het urineren of erna.

De urine kleurt donkergeel (pitta), grijsgrauw (vata) of zelf rood (pitta) en heeft dikwijls een penetrante geur. Soms wordt de urine vlokkig (kapha)

Ayurvedische behandelingsdoelen

  1. balanceren verhoogde dosha’s : vata en pitta
  2. herstel van de natuurlijk functie van het urinaire stelsel
  3. ondersteuning en optimaliseren van je immuniteit
  4. uitschakelen oorzakelijke externe factoren

dosha's in balans

Het balanceren van de verstoorde vata en pitta dosha zal bij blaasontstekingen als voornaamste doel worden gezien. Deze wordt in de eerste plaats met voedings- en gedragsaanpassingen aangepakt, omdat het balanceren van de dosha’s in hun respectieve zetels, ook de dosha’s zal balanceren thv. de blaas zelf. Stress uitschakelen zorgt eveneens voor evenwichtigheid van de dosha’s.

herstel urinair systeem en functie

Men zal dus niet zozeer focussen op de verwijdering van de bacteriologische ontstekingsoorzaken (E-colli) dan wel op het natuurlijk herstel van zowel het weefsel alsook de functionaliteit van het hele urinaire stelsel (mutra vaha srota).

immuniteit

Derde pijler in de behandeling van blaasontstekingen bestaat erin het zelfgenezend vermogen en de immuniteit te optimaliseren. Uiteraard gebeurd dit reeds door de dosha’s te balanceren. Een gerichte rasayana kan hierbijdragen tot het stimuleren van de immuniteit (bala), samen met yoga en meditatie.

uitsluiten oorzaken

Uiteraard dienen de externe oorzakelijke factoren te worden uitgeschakeld door voornamelijk gedragsaanpassingen.

Ayurvedische behandelingsprincipes

  1. shodana : uitgeleide doen
  2. samentrekkende therapievormen

Shodana

Door een verhoogde en versnelde eliminatie van urine, zal men de ontsteking als het ware uitgeleide doen. Dit noemt men het principe van de shodana. Hiertoe kunnen diuretische (urinestimulerende) kruiden worden ingezet. Meer toevoer van vocht (drinken) is een bijkomende hulp. Het inzetten van basti en virecana zijn specifieke pancha karma technieken met hetzelfde doel.  Vata en pitta worden op deze wijze eveneens “afgevoerd”. Soms kunnen vaginale tampons met kruidenolie ondersteunend werken. (zie behandeling)

Samentrekkende therapievormen

Door zowel naar voeding als ook in de keuze naar medicinale kruiden terug te grijpen op samentrekkende eigenschappen (voornamelijk bittere kruiden) wordt, samen met de shodana, een “intern milieu” gecreëerd waarin een blaasontsteking (of bacteriën) zich moeilijker kunnen handhaven. Tevens wordt het weefsel door het gebruik van samentrekkende hulpmiddelen als het ware in zijn herstel ondersteund. (bv. slijmvlieslaag van de blaas, als kapha element bij deze aandoening)

De nadruk van een ayurvedische behandeling zal niet zo zeer op de antibacteriêle, dan wel op het systemische behandelen liggen. Het gebruik van natuurlijke antibiotica (zoals bv. neem) heeft zijn plaats, toch zal men een blaasontsteking holistisch benaderen met tal van technieken 

  • voeding
  • enkelvoudige kruiden
  • medicinale kruiden
  • specifieke kruidenpreparaten
  • gedrag
  • pancha karma
  • yoga en meditatie

blaasontsteking

Voeding

Uiteraard zal voeding ingezet worden om de vata-verstoring te balanceren. Tevens zal een mogelijke pitta verhoging worden tegen gegaan. Toch ligt de nadruk op de vata-verhoging in de eerste plaats :

Te vermijden bij vata

Voedingsmiddelen die vata kwaliteiten verhogen zijn te vermijden, zoals crackers, bevroren desserts, en grote hoeveelheden rauwe groenten en salades. Ook geraffineerde voedingsmiddelen zoals witte bloem en suiker, hebben lichte en droge kwaliteiten. De smaak mag niet prikkelend, bitter, wrang zijn.  Licht, droog en koud voedsel. genotmiddelen zoals roken, alcohol, junkfood, suiker, thee (in het bijzonderlang blad thee en groene thee), bruine rijst verhogen vata.

Te vermijden: kool, bloemkool, selderij, groene bladgroenten, champignons, erwten, paprika's, aardappelen, spruiten, tomaten, courgette. Tenzij je ze goed kruid en kookt. Appels, peren, granaatappels zijn rauw vata-verhogend. Deze eerst met warmende kruiden stoven.

Specerijen zijn met mate te gebruiken omdat ze verdrogend kunnen werken bij te grote hoeveelheden bv. korianderzaad,fenegriek, saffraan, kurkuma, peterselie. Vermijd zeker hete, droge kruiden zoals gedroogde chili.

Gunstig voor vata

overtollig vata kan worden gecompenseerd met voedende en weefselopbouwend voedsel dat warm, vochtig, zwaar, zacht en olieachtig is alsmede levensmiddelen met een zoete, zure en zoute smaak. Indien mogelijk met samentrekkende eigenschappen.

Gunstig : Voorbeelden zijn ghee, zachte zuivel, tarwe, rijst, maïs en bananen. Een persoon met een vata constitutie moet voedsel zoals pap met ghee, stevige soepen en groenten en volle gekookte granen. Kruidige voedingsmiddelen zijn over het algemeen goed voor vata.

(zie ook enkelvoudige kruiden, onderaan)

Asperges, bieten, wortelen, komkommer, groene bonen, okra (bhindi), radijs, zoete aardappelen, rapen. bananen, kokosnoten, dadels, mango's, meloenen, perziken (alle zoete vruchten in het algemeen), haver, volle rijst en tarwe

Als de bijhorende pitta-verhoging kenbaar is (ontstekingsreacties) kan voeding hierbij een belangrijke rol vervullen.

Te vermijden bij pitta

scherp en vette voedingsmiddelen, zoals curry, gebakken (gefritteerd) voedsel en kruidig specerijen, cayennepeper, knoflook en droge gember, moet worden vermeden, net als scherpe, zure, zoute, hete, lichte en te  vettige maaltijden. Stimulerende middelen zoals roken, alcohol, koffie, augurken, azijn, gefrituurd voedsel, kruidig ​​voedsel, gefermenteerde voedingsmiddelen, kwark, amandelen, maïs, mosterdolie.

Te vermijden: bieten, wortelen, knoflook, pepers, uien, spinazie, tomaten, zure en onrijpe vruchten, pompelmoes, citrusvruchten, papaja's, perziken, bananen, abrikozen, bruine rijst, maïs, gierst, rogge met voorzichtigheid.

Te warmende specerijen zoals cayennepeper, knoflook en droge gember zijn uiteraard te vermijden. Gebruik van teveel zout.

Gunstig voor pitta

overtollig pitta wordt in evenwicht gebracht met voedingsmiddelen die koelend, drogend werken en zwaar zijn met een milde, natuurlijke zoete, bittere of wrange smaak.

Gunstige voorbeelden zijn , (cocos-)melk, rijst, bonen, gestoomde groenten en fruit. Kruiden zoals komijn en koriander zijn bijzonder gunstig voor pitta. Ghee, kokosolie, olijfolie, groene koriander, korianderzaad, kardemom, spruiten en rauw voedsel (met mate). De meeste groenten en fruit zijn te eten. Wel opletten met overdaad gerst, haver, tarwe, voorgekookte rijst.

Algemeen over voeding

Gunstig

  • Drink (extra) water - 8-10 glazen dag
  • bananen
  • appels (gestoofd met warmende  kruiden zoals kaneel)
  • ananas
  • yoghurt of (melk)wrongel
  • knoflook
  • wortelen
  • groene bladgroenten
  • papaja
  • peren
  • volle rijst
  • druiven
  • radijs(sap)
  • granberry-sap
  • Jeera rijst(water)

te vermijden

  • suiker
  • brood
  • kazen
  • moutazijn
  • augurken
  • snoepgoed
  • gebak en frisdranken
  • koffie, thee
  • alcohol
  • kruidig voedsel (cayenne, pepers, pili-pili, …)
  • tomaten
  • zure vruchtensoorten (bv. citrusvruchten)

Gedrag

Algemeen :

  • Houd uw lichaam goed gehydrateerd.
  • Houd je geslachtsdelen proper. Intieme hygiëne is belangrijk.  Veeg steeds bij het wassen of gebruik van toiletpapier van vooraan naar achteraan om geen anale bacteriologische infectie op te lopen in je urinewegen.
  • Gebruik katoenen ondergoed
  • Urineren voor en na de coïtus.
  • Urineren zodra je de drang voelen.
  • Sitz batha of heup bad afgewisseld met warm en koud water een keer in een dag gedurende ten minste 2 maanden
  • Bewegen/wandelen

Vata-gerelateerd gedrag :

Zowel naar dinacharya (dagelijkse gewoonten) als naar ritucharya (seizoensgebonden gedrag) en nidra (slaap) dient vata-balancerend gedrag nagestreeft te worden. Deze kunnen zijn :

  • Tijdig gaan slapen, tijdig opstaan in functie van je dosha’s. Lang opblijven is vata-verstorend.
  • Vroeg opstaan (6 à 7 uur ’s ochtends) en vermijd overdag te slapen.
  • Warme kleding in de winter en herfst. Draag katoenen, natuurlijk ondergoed.
  • Vermijd vata-verhogend gedrag voor het slapen gaan (lezen, PC, TV-kijken, …)
  • Regelmatig plassen, hou je natuurlijk plasbehoefte niet tegen
  • Vermijd uitputtende en excessieve sexuele activiteiten
  • Neem de tijd voor je lichaamsverzorging en hygiëne (wassen, massage, yoga…)
  • Drink voldoende (6 tot 10 glazen, liefst warmende drank)
  • Eet zo nodig driemaal per dag als het kan warm. Zorg voor een goed ontbijt en middagmaal, ’s avonds een lichte maaltijd maar niet te laat meer.
  • Vermijd op koude ondergrond of omgeving te zitten, vata vraagt warmte !
  • Beweging geeft warmte. Blijf dus dagelijks wandelen.

Enkelvoudige (keuken-)kruiden

Algemeen zullen warmende kruiden de vata verhoging uitschakelen. Deze kan je in dranken (kruidenthee) verwerken of je dagelijkse voeding (ontbijt-middag-avondeten)

  • kruidnagel
  • koriander
  • venkel(zaad) : pitta en vata reducerend
  • berendruif (Arctostaphylos uva-ursi)
  • komijn(zaad) (met Jeera rijstwater)
  • kardemom
  • kaneel
  • bassilicum

Opmerking : men zou geneigd zijn om ook Curcuma longa te gebruiken. In acute situatie kan dit behulpzaam zijn (3 x 1000mg curcumine per dag). Dit helpt de ontsteking verbeteren (pitta en leverreinigend). Toch kent Curcuma longa bij langdurig en intens gebruik sterk verdrogende, lees vata-verhogende eigenschappen. Net de fundamentele oorzaak bij blaasontsteking.

Medicinale kruiden

Er bestaan een hele reeks medicinale kruiden die kunnen worden gebruikt bij blaasontstekingen of onstekingen van het urinaire stelsel. Afhankelijk van de constitutie (prakruti)van de cliënt, zijn huidige toestand (vikruti) en het stadium van de ziekte, zullen één of meerdere ingezet worden. Tot de meest gebruikte horen echter gokshura, gudushi, amaliki, purnarava en shatavari (bij de vrouw). Deze kunnen al dan niet in kruidencomplexen aanwezig zijn of onder andere vormen in aristha’s, kruidenolieën, poeders, basti’s, ….

  • Shatavari (Asparagus racemosus) : herstellend, rasayana
  • Amaliki (Emblica officinalis) : immuniteit, rasayana, herstellend
  • Gudushi (Tinospora cordifolia) : immuniteit, herstellend
  • Gokshura (Tribulus terrestris) : diuretisch
  • Purnarava (Bourhavia diffusa) : diuretisch
  • Bhuia amlaki (Phyllanthus niruri) : diuretisch, niersteenbreker
  • Neem (Azadirakta indica) : reinigend srota’s, bactericide
  • Musta (Cyperus rotondus) : anti-diuretisch
  • Lodhra (Symplocos racemosas) : anti-diuretisch, samentrekkend, koelend antibacterieel
  • Nagakesara (Messua ferrea) : anti-diuretisch, bloedstelpend, astringent (samentrekkend)
  • Pashana Bedha (Bergenia ligulata) : diureticum, verstekt blaasfunctie, litothriptisch (stenen)
  • Sarpaganda (Rauwfolia serpentina) : geestelijke vata verstorende problemen (hysterie, epilepsie), bloeddrukverlagend
  • Deodara (Cedrus deodora) : vochtafdrijvend, bij winderigheid (vata)
  • Shukti basma : parelmoerpoeder (mineraal van oester) : rasayana (herstellend weefsel)
  • Shilasjit : tibetaans bethumen (mineraal) : rasayana (herstellend weefsel), functieherstellend blaas
  • Soraka basma : KCl (potassium chloride) (mineraal uit himalaya zout) : diureticum
  • Yavakshara : as van gerst (Hordeum vulgare)

Medicinale kruidencomplexen

Deze oude traditionele formules werken voornamelijk diuretisch, antibacterieel, weefselherstellend en samentrekkend. Steeds zal men rekening houden met de voorliggende constitutie van de cliënt en zijn dosha-verstoringen.

  • bv. Gokshura + Piper chaba (olifantpeper) + Kardemom + kokoswater
  • bv. Sandelhout pasta (gedroogd) + neem + melk (gekookt)
  • bv. Gudushi + yavakshara
  • bv. Deodara (Cedrus deodora) + Musta (Cyperus rotondus) + honing + Hialaya zout + sesamzaadjes

Pancha karma

Uiteraard zal men bij hardnekkige en steeds weerkerende blaasontstekingen gebruik kunnen maken van een doorgedreven pancha karma. Ook hierbij zal men steeds eerst starten met een poorva karma. Dmv. massages en detoxen bereidt men het lichaam voor om tot eliminatie en verdrijven van de verhoogde dosha (vata) over te gaan.

Tevens zal het zuiveren met kitcheri het voordeel hebben ook reeds ama uit het lichaam te voeren. Zoals Charaka aangaf zijn toxines en onverteerde voedselresten mede de oorzaak van problemen met de mutravaha srota. (urinaire stelsel)

De eigenlijke pancha karma zal vooral de nadruk leggen op :

Rectaal enema

niruha basti : door het verdrijven van de vat verhoging uit de zetel van vata (dikke darm) zal ook de blaasontsteking verbeteren en verdwijnen.

            Gebruikte middelen : dashamool kwatha, decoctions met Gudushi en Neem

Virecana

anaal purgeren om verhoogde vata-dosha af te voeren. Pitta wordt eveneens gebalanceerd met deze techniek.

Gebruikte middelen : bv. decoctions (afkooksel) van samentrekkende kruiden en Neem, Triphala

Vaginala tampons

Soms is het gebruik van vaginale tampons noodzakelijk als er aanwijzigingen zijn dat het mucus van de baarmoederhals (baarmoeder) is aangetast, hetzij door de infectie, hetzij door vata-typische symptomen (zoals pijn, verkleuring, …) of als er duidelijke vata-versoringen zijn in de menstruatie(cyclus).

            Gebruikte middelen : bv. Jatyadi tailam, een (wond-)helende olie

Vaginale spoelingen

Soms is het aangewezen vaginale spoelingen door te voeren als er tekenen zijn van ontstekingsreacties aldaar. De infectie kan zich steeds weer van vagina naar urethers en omgekeerd doorspelen.

            Gebruikte middelen : decoction (afkooksel)van samentrekkende kruiden met Neem (Azadirakta indica)

Contra-indicatie : Bloedingen, acute en hoge koorts, colitis ulcerosa, verwakte spijsvertering, algemene zwakte zijn hierbij een contra-indikatie. Ouderen en kinderen kunnen deze ook niet ondergaan.

Snehana (massage) met vnml. balashwagandha tailam blijft aangewezen ook tijdens de pancha karma.

Yoga en meditatie

Houdingen (asana’s) die zich richten op de nieren en de buik, zoals Dhanurasana (Boog), Bhujangasana (Cobra) en enkele anderen zijn voordelig omdat ze de werking van de nieren en het hele systeem verbeteren. De algemene conditie blijft op pijl en de immuniteit heeft er baat bij. Tevens wordt de spijsverteringen de doorbloeding ondersteund met yoga.

Door het mediteren zal rust en ontspanning plaats grijpen voor de stress die niet goed is voor de pitta-verhoging. Angsten (vata) en dromen (pitta) worden door meditatie onder controle gebracht.


De gegevens op deze site zijn zuiver van informatieve aard en pas bruikbaar na een diagnose door een deskundig geneeskundige, therapeut of voedingsdeskundige. Raadpleeg eerst een deskundige en sla nooit professioneel advies in de wind.

© Open Instituut voor Ayurveda

Kruid van de maand

Jasmijn - Jasminum grandiflorum

jasmijn

Thema van de maand

Gandusha - oilpullen

Gandusha

 

Dossier van de maand

Aften - Mukha paka

Mukhapaka