nierstenen

Mutra ashmari vrkka of nierstenen

“Asmari” betekent vijandige steen en “mutra”betekent urine. Binnen de ayurvedische kaya chikitsa (inwendige geneeskunde) is het fenomeen van stenen in de mutra vaha srota’s (urinaire stelsel) alom bekend en beschreven.

Mutra ashmari zijn dus stenen in het urinaire stelsel (mutra vaha srota). Dit kunnen zowel de blaas (vasti) zijn of de nieren (vrkka) maar ook de urineleiders (gavinis) naar de blaas en de plasbuis (medhra).

Mutra ashmari is één van de gekende oorzaken voor de obstructie van de afscheiding van urine en dient als dusdanig zeer ernstig genomen. Een verstoorde urinestroom kan dan weer leiden tot het vormen van stenen. Een vicieuze cirkel dus.

Alvorens over te gaan tot de bespreking van dit ziektebeeld geven we eerst een zicht op de aanmaak van urine en zijn oorsprong vanuit ayurvedische inzichten.

De rol van voeding bij de aanmaak van urine

De vorming van urine start eigenlijk bij de start van de spijsvertering. Voeding wordt met name na de vertering ingedeeld in een nuttig, opneembaar deel (prasada bhaga) en uitscheidbaar deel (kitta bhaga). Deze scheiding vindt voornamelijk plaats in de dikke darm vanaf de klep van Bauhin, de overgang tussen dunne en dikke darm. Het vloeibare deel van de kitta bhaga wordt uit de spijsverteringsbrij (kleda) gehaald en komt terecht in de bloedcirculatie. Deze vloeistof (udaka) bestaat uit allerhande mineralen, electrolyten en water. Deze udaka wordt op zijn beurt langs de nieren gefilterd tot wat later als urine (mutra) verschijnt.

Het vormen van urine kent aldus eigenlijk drie stadia, startend bij de spijsvertering :

  1. Stadium 1 : kleda
  2. Stadium 2 : udaka
  3. Stadium 3 : mutra

Het spreekt voor zich dat de keuze van de voeding (en de vertering er van) een belangrijke rol zal spelen bij de mogelijke niersteenvorming. Tevens herkennen we in de aanmaak van urine duidelijk de elementen water en aarde. Fundamenteel zien we dus een kapha mechanisme als basis tot de vorming van stenen.

Samprapti of ontstaansmechanisme van nierstenen

Men noemt mutra ashmari een kapha ulbhana (= dominantie). Het is de kapha dosha die als dominante dosha kan worden gezien bij de vorming van nierstenen. Niet verwonderlijk gezien de vorming van gruis in nieren en/of blaas de basis vormt tot die stenen. De zware, visceuse, slijmerige en troebele eigenschappen die door de voeding zijn binnengebracht in het systeem zijn typerend voor een kapha-verhoging en vormen de basis voor dat gruis (sharkana). De smerende (alepana) werking van kapha ondersteund dit proces van samenklitten van gruis tot stenen.

Toch spelen ook vata en pitta een rol bij de vorming van nierstenen.

Zo zullen ten gevolge van stilstand van de urinestroom door verschillende oorzaken (afsluiting, te weinig lichaamsvocht, …), eerder drogende eigenschappen ontstaan (voornamelijk bij steenvorming in de blaas). Duidelijk een vata eigenschap.

Daarnaast zal het transformerend proces (paka) dat pitta kenmerkt het gruis omvormen tot stenen.

Vermoedelijk ontstaat het gruis rond een kern van afgestorven en vrijgekomen epitheelcellen, een klontering van leukocyten (bv. na een ontsteking van nieren of blaas), soms een bloedklontertje. Het gebruik van zouten en de pH graad van zowel bloed als urine spelen eveneens een belangrijke rol.

Zowel in de soort stenen als in de symptomen kan men een onderscheid herkennen tussen kapha, vata en pitta georiënteerde verstoringen en stenen.

ayurvedische oorzaken

Aangezien ayurveda steeds weer kijkt naar het hele systemisch functioneren als oorzaak van ziekte, kan men de vorming van nierstenen van begin tot einde beschrijven in fasen en betrokken (sub-)dosha’s, dhatus, functies en inzichten zoals de rol van voeding bij de aanmaak van urine (zie bovenaan). Centraal staat aangeboden voeding en kwaliteit van de spijsvertering.

  1. onbalans van de pachaka pitta veroorzaakt ama (afvalstoffen en onverteerde voedselresten) maar ook malabsorptie en onevenwicht in de prasada bagha (opneembare verteerde deel). Dit proces neemt plaats in de dunne darm. De samenstelling van het verteerde deel is niet conform de constitutie en noden. De samenstelling van kitta bagha (restgedeelte) zal hierdoor eveneens wijzigen (bv. calciumgehalte, zoutgehalte, zuurtegraad, …)
  2. onbalans van de samana vata : een gestoorde darmperistaltiek maar ook een verstoring van de regeling van de afscheiding van spijsverteringsenzymen, beïnvloed de vorming van ama en een ziekmakend evenwicht in de samenstelling van het verteerde en op te nemen (voedsel-)deel.
  3. verstoringen thv. de dhatus (weefsels), veroorzaken verstoorde filtratie en (re)absorptie van bloed en urine. Dit fenomeen is bekend als malarupa mutra.
  4. verstoorde transport, opslag en uitscheiding van urine thv. de nieren, de blaas, urether of urineleiders kunnen zijn als oorzaak bekend voor het vormen van nierstenen. Blaasontstekingen, gezwellen, sedentaire levensstijl, genetische deformaties zijn maar enkele mogelijke oorzaken die onrechtstreeks of rechtstreeks tot stenen leiden.

Oorzaken in de praktijk

  • apathya ahara : onaangepaste voeding waarin voornamelijk te veel vlees, vitamine C, te weinig vochtinname, tekort aan vezelrijke voeding, … een rol spelen. Alcoholmisbruik maar ook overdreven koffie- en theeconsumptie (oxolaten) zijn bekend als oorzaken.
  • vidahi ahara : te “spicy” voeding en te zoute (lavana ahara)
  • vega-vidhran : het uitstellen van natuurlijke behoeften voornamelijk de eliminatie van stoelgang en urine
  • onaangepast gedrag aan de prakruti waardoor dosha’s verhogen : zoals bijvoorbeeld niet tijdig gaan slapen, opstaan, slapen overdag, te weinig slaap …
  • dehydratatie ten gevolge van seizoensgebonden gedrag (ritucharya) of het uitblijven ervan.
  • veelvuldige ontstekingen van blaas, urether en/of nieren
  • misbruik van (onaangepaste) medicaties, soms over langere periode (bv. diuretica)
  • viruddha ahara : het nuttigen van incompatibele voedselcombinaties.
  • te sedentaire leef- en werkomgeving, of net overdreven activiteit en werken (doshaverstorend)
  • idiopatische oorzaken zoals erfelijkheid of andere ziekten van de mutra vaha srotas

Symptomen bij nierstenen

Algemeen kunnen bij nierstenen een aantal symptomen als specifiek worden beschouwd. Hieronder vind u deze algemene oplijsting. Toch zal de ayurvedische mutra vaha roga specifiek volgens de verstoorde dosha een onderscheid maken in soort stenen en specifieke symptomen, zelf verschillende behandelingen.

  • pijn, zowel in blaas, onderbuik en lage rug (nierregio), soms als aanvallen
  • verstoringen in het wateren (meer, minder, onregelmatiger, moeilijker, …)
  • drang tot urineren, zonder echter te urineren
  • bloederig urine
  • gruis of stenen in de urine
  • onverklaarbare koorts, soms koortsaanvallen
  • overgevoeligheid van de nierstreek
  • slecht geurende urine
  • soms en kenmerkend voor de kapha ulbhana (= dominantie van kapha) gaan nierstenen gepaard of vooraf (poorva rupa) met :
  • overmatige vermoeidheid
  • smaakverlies
  • misselijkheid
  • dorst
  • braken tengevolge van de pijn (vata)

Niertstenen kunnen soms leiden tot acuut nierfalen. Dit fenomeen is bekend als upadrava, sankriet voor “wat plots verschijnt of opkomt”.

Er worden vier soorten stenen onderscheiden binnen de ayurvedische inzichten omtrent mutrashmari (urinaire stenen), elk met hun specifieke symptomen.

Ayurvedische inzichten omtrent soorten (bedhas) nierstenen en symptomen

Op grond van symptomen en samenstelling van de nierstenen worden deze ayurvedisch ingedeeld in 4 groepen :

  1. Vataja mutrashmari
  2. Pittaja mutrashmari
  3. Kaphaja mutrashmari
  4. Shukraja ashmari

Vata mutrashmari

Vata gekenmerkte nierstenen :

  • Uitermate ondraaglijke pijn als hoofdkenmerk. Veel pijn die aanhoudt waarbij de patient tandenknarst en zijn navelstreek vasthoudt of indrukt.
  • Een brandend gevoel in de penis tijdens het urineren. Ook het  ontlasting wordt moeilijk en pijnlijk. Bij aanhoudende pijn zal de patient ook blaren, lucht oprispen (sterke opwaartse vata)
  • hematurie is mogelijk.
  • blauw-grijze spiegeling zichtbaar op de urine
  • obstructie en dysurie komen voor. (vata-verhoging urinestroom)
  • De stenen hebben een  stoffige pastelkleur, zijn ruw en  oneffen van vorm en oppervlakte. Veelal kleinere stenen, daarom niet minder ernstig. Kenmerkend is de hardheid van de stenen en de zeer puntige en scherpe vormen. Bijna als een bolster van een kastanje.

deze vataja mutrashmari lijkt op de urine zuur steensoort bekend uit de alopatische omschrijvingen

Pittaja mutrashmari

Pitta gekenmerkte nierstenen

  • Een pompende, pulserende en zeurende pijn samen met een brandend gevoel (daha) bij de pijn  zijn typerend voor pitta gerelateerde stenen
  • Soms een genitale warmtegevoel.
  • De urine kleurt  knalgeel tot rood.
  • Soms ontstaan  rillingen en hevige koorts
  • De stenen zijn roodachtig tot geelbruin soms zwart van kleur. Ze hebben de vorm van een muskaatnoot met hoekjes en kantjes.

deze pittaja mutrashmari zijn vergelijkbaar met de  calcium oxalaat, urinezuur en cystine stenen, bekend uit de alopatische omschrijvingen

Kaphaja of shlesma mutrashmari

Kapha gekenmerkte nierstenen

  • Pijn in het blaasgebied, soms gepaard gaande met fijne steekjes zoals van naalden.
  • Aanhoudende doffe pijn die gepaard gaat met een stijf, koud en zwaar gevoel in de blaas- en/of nierregio.
  • De urine kleurt wit en geeft een slijmerige indruk.
  • de stenen zijn meestal wit, glanzend, glad en bereiken soms de grootte van een ei.

deze stenen zijn meest vergelijkbaar met  calciumfosfaat stenen, bekend uit de alopatische omschrijvingen.

Shukraja ashmari

Hormonaal (shukra) gekenmerkte nierstenen. Waarbij shukra hier staat voor zaadvocht.

  • Deze steenvorming voltrekt zich niet thv. de nieren maar vinden rudimentair hun oorsprong in  plotselinge of abrupte stopzetting van de seksuele handeling of overmatige coïtus. Het sperma en zijn mogelijke sediment vindt plaats waar het eigenlijk niet thuishoort, meestal de urether en/of blaas. Dit leidt tot vorming van gruis en stenen, rechtstreeks uit het spermum.
  • Deze uitzonderlijke vorm wordt geassocieerd met pijn in de blaas, dysurie, zwelling of ontstekingen van het scrotum.
  • Een gestoord (sexueel) libido wordt soms opgetekend.

Shatkriyakala of de zes stadia van ziekte bij mutra ashmari

Ook bij mutra ashmari herkennen we zes stadia van ziekte. De eerste drie stadia zijn voorstadia die specifiek ayurvedische benadering  toelaten, nog voor de eigenlijke ziekte zich toont, zoals we dat kennen uit de klassieke alopatische geneeskunde.

1.Sanchaya

In dit stadium waarin de doshas accumuleren in hun zetel zal zwaarte, olieachtige, koude, troebelheid zich meester maken van in de mutra vaha srota’s. De locatie is weliswaar aan vata gelinkt (loslaten of apana vata) echter zijn de guna’s die aan de basis zullen liggen van deze verstoring kenmerkend kapha. (zwaar, troebel, koud, …)

In deze fase tonen zich ongemakken of voorsymptomen (purvaroopa) in de zwaarte onderbuik, vermagering, gevoel van koortsachtigheid en zwaarte, algemene zwakte, stijfheid,  soms een gelige tint van de huid.

De indruk dat de urine geconcentreerder en dikker is geworden tgv. de kapha-verhoging.

2.Prakopa

In dit stadium blijven de uitlokkende factoren de doshas verstoren. De irritatie verhoogd en de doshas lopen over. Vata en pitta raken nu echt wel betrokken in dit stadium.

In deze fase zijn naast de voorsymptomen soms al pijn in de blaas, anale regio of testis mogelijk. De mictie is soms pijnlijk en de urine dikker. Dorst en misselijkheid komen veelvuldig voor. (kapha-elementen)

3.Prasara

In deze fase zullen de overlopende doshas zich effectief op andere locaties gaan nestelen. Hier komen oa. de nieren in het vizier. Waterhuishouding en mutra vaha srotas komen definitief in beeld. Opbouw van afzettingen en gruis grijpen plaats. De eerste stenen worden gevormd.

In dit stadium ontwikkelen zich volgende extra symptomen : anaha (verstopping urineleiders) met anurie, atopa (zwellingen van srotas), daha (koorts en warmteopwellingen), brandende urineren, verder oplopend gewichtsverlies. De pijn wordt frequenter en duurt langer.

In de eerste drie stadia kan nog met betrekkelijk eenvoudige therapeutische maatregelen, zoals vooral voedings- en gedragsaanpassingen, deels medicinale kruiden, de niersteenvorming worden voorkomen, soms zelf reversibel worden gemaakt. De laatste drie fazen van ziekte bij niersteenvorming zijn heel wat complexer en behoeven verregaande therapeutische maatregelen, waaronder ook chirurgie.

4.Sthana samshraya

Deze fase is ook bekend als dosha dushya. Dit wil letterlijk zeggen dat de ziekte zich manifesteert in de betrokken weefsels. De ziekte wordt als dusdanig zichtbaar en herkenbaar.

De volgende symptomen ontwikkelen zich in deze fase : koorts, pijn in de nier- of blaasregio, dysurie (niet kunne plassen), pijn in het scrotum en de penis,

De urine kent hier een dikwijls penetrante geur (zoals van een geit), is dik en donker(geel) van kleur.

5.Vyakti

Vyakti is de vijfde etappe en hier is de ziekte een feit en komt helder in beeld. De diagnose is/wordt onmiskenbaar, net als de symptomen.

Excessieve pijn in de navelstreek, niersteenkolieken met hevige pijn, pijn tijdens het urineren, pijn in de blaas, obstructie van het urineren, koortsopstoten, … (zie ook soorten symptomen)

De urine is soms bloederig, troebel en zelf zanderig (gruis).

6.Bheda

Bhedavastha is die toestand, waarbij de ziekte chronisch evolueert en/of gepaard gaat met complicaties en blijvende letsels. De algemene toestand van de patient gaat achteruit en de verstoorde urinaire uitstroom kan leiden tot functio-leasie van het stelsel, dikwijls als acuut nierfalen opgetekend. Deze toestand kan tot de dood leiden.

Het behandelen van nierstenen kan op twee wijzen gebeuren. Enerzijds is er samanya chikitsa, waarbij de algemene toestand en de balans van de cliënt wordt nagestreefd. Anderzijds worden meer specifieke behandelstrategieën opgesteld, bekend als vishesa chikitsa (=het behandelen van de ziekte als dusdanig).

Samanya chikitsa of preventieve benadering

Samanya Chikitsa is meer ondersteunende aard van behandelen, waarbij bij nierstenen en de symptomen worden verzacht en voorkomen (“nidana parivarjana”). Het geeft de cliënt opluchting. Hierbij zal volle aandacht gaan naar de eerstbepalende dosha-verstoring (zie ook samprapti of ontstaansmechanisme bovenaan). Aangezien mutra ashmari een kapha ulbhana (= kapha dominantie) ziektebeeld is, zal de behandeling aandacht schenken in de richting van kapha. Kapha in balans brengen dmv. aangepaste voeding en gedrag, alsmede door kaphaverlagende medicinale kruiden en massagetechnieken zijn daarom in de eerste plaats gevraagd. Deze maatregelen blijven trouwens geldig na behandeling als preventie voor de vorming van nieuwe stenen.

Opgelet : aangezien al snel vata en/of pitta betrokken kan raken in het ontstaansmechanisme van nierstenen, zal men beducht blijven om de behandeling aan te passen indien dit vereist zou zijn. Tenslotte dringen zich andere maatregelen op en is de keuze van kruiden mee bepaald door de dosha-verstoringen, soms ook vata en/of pitta.

Vishesa chikitsa of curatieve behandeling

Specifieke kruiden en andere preparaten kunnen de nierstenen verhelpen. Dit toegepast om verschillende wijzen. Onderstaande groep van behandelmethoden wordt meestal toegepast in de oplopende volgorde en in functie van succes. Zo zal men eerst medicinale kruiden inzetten. Indien dit niet verhelpt kan men overgaan op basti’s en in het uiterste geval pas overgaan naar bhasma’s en later chirurgische verwijdering van de stenen. Steeds weer wordt bij de keuze ook rekening gehouden met de toestand van de client en zijn dosha’s en functiestoornissen. Vochtafdrijvende middelen bijvoorbeeld kunnen bij de één persoon aangewezen zijn, bij de andere weer niet.

  1. Aushadha of medicinale kruiden
  2. Basti chikitsa of het gebruik van spoelingen van blaas en urether
  3. Kshara chikitsa of het gebruik van specifiek preparaten van as van één of meerdere planten
  4. Shastra chikitsa of Shalya chikitsa of chirurgische behandeling

De specifieke ayurvedische behandelwijzen van nierstenen zijn verdeeld in vier groepen :

  1. Aushadha of medicinale kruiden
  2. Basti chikitsa of het gebruik van spoelingen van blaas en urether
  3. Kshara chikitsa of het gebruik van specifiek preparaten van as van één of meerdere planten
  4. Shastra chikitsa of Shalya chikitsa of chirurgische behandeling

1. Aushadha Chikitsa of medicinale kruiden

Bij nierstenen zullen medicinale kruiden kunnen worden ingezet naargelang de soort stenen (Vitaya, pittaya, kaphaya). Tevens zal men rekening houden met doelstelling waartoe ze als geschikt zijn gevonden. Men houdt rekening met de penetratiegraad (teekshna Ushna), de mogelijheid tot afbreken van  de stenen (ashmari bhedana), uitdrijvende kracht of als diureticum (mutrala dravyas) noodzakelijk voor het spoelen van de kleinere nierstenen.

De koelende eigenschappen (sheetala upachara) bij verhoogde kapha of  vata regulerende kruiden (vatahara upachara) zijn nuttig om de klachten bij ashmari te verlichten.

Vataja ashmari

Mogelijks te gebruiken kruiden bij vata georienteerde nierstenen.

  • Pashanabheda (Bergenia ligulata of steenbreker)
  • Vasaka (Adhatoda zeylanica Medic.)
  • Punarnava (Boerhavia diffusa Linn.) : diuretische werking
  • Ashmantaka (Ficus rumphii, Ficus cordifolia)
  • Shatavari (Asparagus racemosus) : rasayana (weefselherstellend)
  • Gokshura (Tribulus terrestris) : diuretische werking
  • Brihati (Solanum indicum)
  • Kantakari  (Solanum xanthocarpum)
  • Brahmi (Bacopa monieri)
  • Gunja (Abrus precatorius Linn.)
  • Shyonaka (Oroxylum indicum)
  • Varuna (Crataeva nurvala)
  • Yava (Hordeum Vulgare Linn.)
  • Kulatha (Macrotyloma uniflorum of horse gram)
  • Nirmali (Strychnos potatorum Linn.)

Pittaja ashmari

Mogelijks te gebruiken kruiden bij pitta georiënteerde nierstenen.

  • Kusha (Imperata cylindrica Beauv.)
  • Kasha (Saccharum spontaneum)
  • Venkel (Foeniculum vulgare) : pitta-reducerend, verkoelend bij ontstekingen
  • Ikshumoola (Saccharum officinarum)
  • Pashanabheda (Bergenia ligulata of steenbreker) : diuretische werking en steenoplossend
  • Shatavari  (Asparagus racemosus) : rasayana (weefselherstellend)
  • Vidarikanda (Pueraria tuberose)
  • Shali Dhanya (Oryza sativa Linn)
  • Dhanyaka (Coriandrum sativum)
  • Gokshura (Tribulus terrestris) : diuretische werking
  • Shyonaka (Oroxylum indicum )
  • Patala (Stereospermum suaveolens)
  • Patha (Cissampelos pareira)
  • Chandra piedra (Phyllantus niruri) : urolithiasis, diuretisch

Kaphaja ashmari

Mogelijks te gebruiken kruiden bij kapha georiënteerde nierstenen.

  • Guggulu (Commiphora mukul)
  • varuna schors (Crataeva religiosa)
  • Elaichi (Elettaria cardamomum of kardemom)
  • Kûtha (Saussurea lappa)
  • Devdaru (Cedrus deodora of himalaya den)
  • Haridra (Curcuma longa)
  • Maricha (Piper nigrum)
  • Chitraka (Plumbago zeylanica Linn of kaneel)
  • Chandra piedra (Phyllantus niruri) : urolithiasis, diuretisch

Warmende kruidencomplexen zoals haritaki of triphala sluiten perfect aan bij de vraag naar ene balanceren van kapha en/of pitta.

Andere gebruikte kruiden of planten/fruit

  • Varuna (Crataeva nurvala)
  • Moringa (Moringa oleifera Lam.)
  • Kooshmanda (Benincasa hispida of wintermeloen).
  • Kadali (Stam van banaan - Musa exotica linn.)
  • Kutaja (Holarrhena antidysenterica)
  • Trapusha (Cucumis sativus Linn.)
  • Shaka (Tectona grandis Linn. F.)
  • Ervaru (Cucumis melo)
  • Chandra piedra (Phyllantus niruri) : urolithiasis, diuretisch

gebruikte mineralen

Shilajit : Asphaltum punjabinum werkt als rasayana (regenererend)

Kruidencomplexen en traditionele formules

  • Pashanabhedi kashaya : afkooksel van Bergenia ligulata
  • Varanadi kashayam : werkt urinezuiverend. Afkooksel van meerdere kruiden waaronder Varana (Crataeva religiosa), Sairyaka (Strobilanthes ciliatus), Shatavari (Asparagus racemosus), Dahana (Plumbago zeylanica), Morata (Chenomorpha fragrans), Bilwa (Aegle marmelos), Vishanika (Aristolochia bracteolate), Brihati (Solanum melongena), Bhadra (Aerua lanata), Karanja (Pongamia glabra), Pootikaranja (Holoptelia integrifolia), Jaya (Premna corymbosa), Pathya (Terminalia chebula), Bahalapallava (Moringa olifera / drum stick), Darbha (Desmostachya bipinnata) and  Rujakara (Semicarpus anacardium).
  • Punarnavadi kashaya : afkooksel van Boerhavia diffusa Linn
  • Punarnavadi guggulu : poedervorm van Boerhavia diffusa Linn met gugullu (Commiphora mukul)
  • Gokshuradi guggulu : samenstelling Gokshura(Tribulus terrestris), Guggulu(Commiphora mukul), Musta (Cyperus rotundus), Amalaki (Embblica Officinalis), Bibhitaki(Terminalia belerica), Haritaki (Terminalia chebula), Pippali (Piper longum), Ginger (Zingiber officinale), Zwarte peper (Piper nigrum)
  • Elakanadi kashaya : afkooksel van cardamom (Elettaria cardamomum), Piper longum, Glycyrhiza glabra, Cyperus rotundus, Adhatoda vasica, Azadirachta indica, Tinospora cordifolia, Hemidesmus indicus, Dashamoola (10 kruiden), Aegle marmelos, Premna mucronata, Oroxylum indicum, Stereospermum suaveolens, Gmelina arborea, Solanum indicum, Solanum xanthocarpum, Tribulus terrestris, Desmodium gangeticum,Uraria picta

Preparaten met metalen (basma’s)

  • Trivikrama rasa : Tamra Bhasma (koperbasma), geitenmelk, gezuiverde kwikbasma, met kruiden bewerkte en gezuiverde zwavel (Shuddha Gandhaka), extract van Vitex negundu.
  • Jawahar mohra pishti : gemalen magnesium silicaat
  • Godanti bhasma : basma op basis van (gemalen en gezuiverd) gips
  • Shanka basma : gezuiverd parelmoerpoeder (werkt lithotriptisch en ontzurend)
  • Loga basma : gezuiverde ijzeras

Opgelet : Het spreekt voor zich dat alle preparaten enkel onder medische begeleiding kunnen worden toegediend en met voorzichtigheid bij zwangerschap en voor kinderen.

2. Basti Karma Chikitsa

Een afkooksel van enkele druppels kshiri brikshya (Banyan tree of latexboom) spoelt de blaas en verdrijft bloedklontertjes en gruis of kleine steentjes uit de blaas. Het spreekt voor zich dat blaasspoelingen enkel onder de juiste hygiënische omstandigheden mogen worden uitgevoerd en enkel door daartoe bevoegde personen.

3. Kshara Chikitsa

Kshara (as) bereid uit de kruiden in varunadigana : varuna schors (Crataeva religiosa), Sobhanjan (Moringa oleifera), Agnimantha (Premna integrifolia), Apamarga (Achyranthes aspera), Gajapippali fruit (Piper chava), Shatavari (Asparagus racemosus), en Bilwa fruit (Aegle marmelos).

De kshara bereid uit de pasta (kalka) van sesamolie, apamarga (Achyranthus aspera) kadali zaad van bananen), palasha (bananenstam)  en Yava (gerst) vermengd met de urine van schapen verbrijzelen de steentjes.

4. Shalya Chikitsa of chirurgische verwijdering

Het chirurgisch verwijderen van nierstenen zal pas worden toegepast indien vorige behandelmethoden niet slagen.

Deze ingrepen zijn gedetailleerd beschreven in de sushrutasamhita. De pre-operatieve fase alsook de postoperatieve begeleiding worden door Sushruta uiteengezet. De specifieke handelingen uitgevoerd tijdens de ingreep bij nierstenen worden gedetailleerd vermeld. De moderne alopatische geneeskunde kan hier een aanvullende rol spelen met de gelkende technieken, zoals ultrasonore niersteenverbrijzeling, klassieke chirurgie, ...

Tijdens de gehele behandelperiode kan een zachte massagetherapie bijdragen in de stabilisatie van de symptomen en is derhalve, als de cliënt het verdraagt, aangeraden.

Algemene aanbevelingen bij nierstenen vanuit ayurvedisch zicht

  • Ushnodaka : gebruik lauw-warm water, vermijdt koude dranken en drink vooral voldoende (ongeveer 1.5 liter, afhankelijk van je constitutie en hoeveelheid groenten en fruit in je dieet)
  • Draksha (Vitis vinifera Linn.) of druiven(sap) werkt sterkend
  • Mudga Yusha Soup : deze maaltijdsoep met kruiden werkt gunstig bij pijn, zwakte, misselijkheid en helpt detoxen. Voeden tijdens nier(steen)kolieken is moeilijk, deze soep kan dan verhelpen.
  • als je melk drinkt, gebruik dan karnemelk(Takra). Deze eventueel met kruiden bijwerken.
  • kokoswater kan aanvullend, echter niet over langere periode
  • gebruik de indische kruisbes (amaliki) in je voedingspatroon
  • gebruik warmende en vochtafdrijvende kruiden in je dagelijks dieet : koriander, venkelzaad, kruidnagel, …
  • alle augurken, pompoensoorten, meloenen zijn aanbevolen
  • gebruik steeds licht verteerbare voeding

Ongezonde voeding en gewoonten die bijdragen tot de vorming van nierstenen

  • gedroogde en diepgevroren voeding
  • zure voeding, zure vruchten en tomaten vermijden
  • zware fysieke inspanningen
  • onderdrukking van de natuurlijke drang bevordert de sedimentatie.
  • onderdrukken van het dorstgevoel uitschakelen door voldoende te drinken
  • te veel meelproducten in het dieet
  • blootstelling aan wind en koude
  • langdurig vertoeven in de zon
  • overmaat aan seksuele activiteiten
  • vermijdt te veel dierlijke eiwitten (rood vlees) en eieren
  • gebruik van onechte verhittende  kruiden zoals pepers, paprika
  • vermijdt overdaad aan zout in je voeding
  • gebruik enkel verse voeding, kook dagelijks en vermijdt voorverpakte industriële voeding
  • vermijdt mirte

De gegevens op deze site zijn zuiver van informatieve aard en pas bruikbaar na een diagnose door een deskundig geneeskundige, therapeut of voedingsdeskundige. Raadpleeg eerst een deskundige en sla nooit professioneel advies in de wind.

© Open Instituut voor Ayurveda

Kruid van de maand

Jasmijn - Jasminum grandiflorum

jasmijn

Thema van de maand

Gandusha - oilpullen

Gandusha

 

Dossier van de maand

Aften - Mukha paka

Mukhapaka