Ghee is zeer bekend binnen de  Indische cultuur en wordt al duizenden jaren gebruikt binnen de ayurvedische wetenschap en geneeskunde.

Dit veelzijdige product kan zowel intern als extern worden gebruikt. Intern als  voedsel en als medicijn,  of extern op en rond de huid.

Ghee wordt gebruikt als hulpmiddel bij Ayurvedische reinigingstherapieën en in de voorbereiding tot de pancha karma of als onderdeel er van. Ghee wordt ook ingezet als rasayana binnen het specialisme dat zich bezighoud met de verjonging en vernieuwing van alle organen, weefsels en lichaamscellen.

Ghee wordt in India vaak gebruikt als een offer in puja’s (een heilige Hinduïstische ceremonie) of  homa’s (vuurceremonies).

Wat is ghee ?

Ghee wordt soms aangeduid als geklaarde boter omdat de melkeiwitten en vaste bestanddelen uit de vetstof zijn verwijderd, vandaar de naam geklaard. Zodra deze bestanddelen worden verwijderd uit de boter, hou je nog een mooie gouden olieachtige substantie over.

Ghee als voeding of in de voeding

Ghee bevat nagenoeg geen lactose of caseïne, waardoor het geschikt is voor mensen die geen zuivel verdragen. Veel chefs gebruiken liever ghee dan gewone boter, omdat deze zonder gevaar kan worden verhit tot ongeveer 450 graden bij het bakproces. Ghee kan ook worden gebruikt als een vervanger van (plantaardige) olie of boter in een grote verscheidenheid van gerechten.

Ghee als biologische bescherming van de darm- en andere cellen

Een groot deel van de gezondheidsvoordelen van ghee zijn afgeleid vanuit de korte keten vetzuren, bekend als butyraten, aanwezig in ghee. Butyraten zijn belangrijk voor de opbouw en functionaliteit  van de epitheelcellen van de dikke darm. Zonder butyraten ondergaan de dikke darmcellen een enorm energieverlies dat ze compenseren door zichzelf te gaan “opbranden” (autophagy) om uiteindelijk af te sterven. 

De butyraten optimaliseren aldus de eerder snelle cyclus van vervangen van epitheelcellen in de darmen en beschermen op die wijze tegen tal van aandoeningen, zoals colonkanker, ziekte van Crohn en auto-immuunziekten.

Korte keten vetzuren, die butyraten bevatten, worden geproduceerd door de bacteriën in de darmen die zich voeden met plantaardige producten die voldoende hoeveelheden voedingsvezels bevatten. Ghee ondersteund aldus deze darmbacteriën.

Omdat ghee het nauwst aansluit bij de celwandstructuur van alle dierlijke  lichaamscellen valt het gebruik ervan te prefereren boven andere “vet- en oliesoorten” van plantaardige oorsprong. Het zal de celpermeabiliteit voor de opname van noodzakelijke energetische mahabutha’s best ondersteunen. Variatie in het gebruik van oliën en vetten blijft dus aangewezen.

Gezondheidsvoordelen van Ghee

1. Verhoogt de spijsvertering : Het zo belangrijke spijsverteringsvuur (agni) wordt met ghee ondersteund. Ghee vormt het waterelement (olie) dat zo belangrijk is voor pitta.

Ghee stimuleert de afscheiding van maagzuur en vergroot aldus het vermogen om voedsel in de vijf mahabutha’s om te zetten. Je zou kunnen zeggen dat ghee het voedsel helpt te “breken” (pitta element en transformatie) en is dus belangrijk voor het jataragni en de andere 12 vuren. Ghee verwijdert ook gifstoffen en bevordert de eliminatie (stoelgang). Beiden zijn goed voor het algemene functioneren en welbevinden.

2. Verbetert de opname van voedingsstoffen. Ghee verhoogt niet alleen de spijsvertering het verbetert ook het vermogen van de darmwand om essentiële voedingsstoffen op te nemen.

3. Verbetert de helende eigenschappen van kruiden. In de Ayurvedische geneeskunde is Ghee een bekend katalytische middel (anupana), die de mogelijkheid heeft, om de genezende eigenschappen van de kruiden tot diep in de weefsels te brengen. Net als guggulu zal het de effectiviteit en helende potentie verhogen van de toegepaste medicinale kruiden. Beter bekend als grittha’s worden dan ook medicinale kruiden  met ghee gegeven.

4. Verhoogt ojas in het lichaam. Ojas is de subtiele energetische kracht die verantwoordelijk is voor iemands energie, vitaliteit en immuniteit. Ghee zal ojas verbeteren wanneer consequent genomen en in de juiste proporties. In functie van de constitutie (Prakruti) en noden (Vikruti).

5. Geneest de darmwand. Ghee is een van de grootste bronnen van butyraten, een korte keten vetzuur. Dit gezonde vetzuur is essentieel in de gezondheid van de darmwand. Het voedt, geneest en vermindert de ontsteking van de darmwand. Ghee is  ideaal bij aandoeningen zoals "lekkende darm syndroom", “prikkelbare darm syndroom”, ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Butyraten hebben een balancerende invloed op de darmflora en zijn gunstig voor het verminderen van Candida overgroei of andere ongewenste ziekteverwekkers.

6. Vermindert het risico op darmkanker. Boterzuur is bewezen preventief tegen darmkanker omdat de gezonde bacteriën in de dikke darm makkelijker cultiveren, terwijl het de ongezonde bacteriën helpt verwijderen.Ghee is verantwoordelijk voor de groei en werking van coloncellen. Ghee ondersteund een  gezonde en makkelijke stoelgang. Elementen tot een een optimale functionerend en gezond colon.

7. Smeert het lichaam, extern als intern. Ghee werkt hydraterend en verwijderd droogte uit het lichaam. Eén van de gekende oorzaken van ziekte binnen de ayurvedische geneeskunde. Droogte en verhoogde vata (bv. bij constipatie) gaan steeds samen. Ghee voedt en smeert ook op cellulair niveau. Het verminderd een droge huid, droogte in de dikke darm, verdrijft stijve, droge gewrichten. Het brengt glans en uitstraling in de huid alsook in het hele zijn.

8. bevordert de afvoer van gifstoffen in het lichaam opgeslagen. Ghee wordt traditioneel gebruikt om diepgewortelde fysieke en mentale toxinen tijdens het Ayurvedische reinigen los te maken en te verwijderen. Het is een belangrijke stap in de voorbereidingsfase (purva karma) van de zuivering, evenals tijdens de zuivering zelf. Ghee wordt ingezet bij de voorbereiding tot de eigenlijke pancha karma.

9. Gebruikt als verjonging therapie. (Rasayana) Hoewel ghee wordt gebruikt om te helpen bij het reinigen, het is net zo belangrijk bij de wederopbouw en het herstel van de weefsels.

In tijden van uitputting, ziekte en zwakte (inclusief na een reiniging) is ghee  een geweldig medicijn voor het verhogen van de energie, kracht, immuniteit, vitaliteit en uithoudingsvermogen. Ghee kan worden gemengd met verjongende kruiden, gemengd met honing of eenvoudigweg toegevoegd aan elke maaltijd.

10. Voedt de hersenen en het zenuwstelsel. Ghee staat bekend als een "medhya" en zal de mentale perceptie, intellect en geheugen verbeteren. Het is gunstig voor het mentale en emotionele systemen, evenals bij een uitgeput, gevoelig zenuwstelsel. Ghee zal als beste middel bijdrage tot een optimale myelinisatie van alle zenuwen en de hersenen. De beschermende en functieverhogende myelineschede van alle zenuwen wordt door en met ghee geoptimaliseerd. Aangezien vet nodig is om de bloed / hersenbarrière te doorbreken, kan ghee worden ingezet als anupana (dragende tussenstof) om medicinale kruiden (alvast hun werkzame energie) tot de hersenen te brengen. Mooi voorbeeld hiervan is brahmi-grhita.

11. Krachtige anti-inflammatoire eigenschappen. Ghee bezit krachtige ontstekingsremmende eigenschappen waardoor dit een goed middel is tegen allergieën, artritis en auto-immuunziekten. Chronische ontsteking en vroegtijdige veroudering, pijn, zwelling, branderig gevoel, stagnatie en irritatie worden met ghee letterlijk soepel gemaakt. Ghee is dan ook goed bij hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en auto-immuunziekten.

12. Zintuigelijke waarneming optimaliseren. Een gelukkig, lang en gezond leven hangt samen met een goed functioneren van alle zintuigen. Ghee kan hier letterlijk en figuurlijk een positieve bijdrage leveren. Niet enkel wordt de neurologische functionaliteit die tot een goed waarnemingsvermogen bijdraagt verbeterd, ghee kan ook fysiek bijdragen tot betere waarneming; Zo zal bij het inzetten van ghee bij de netra-basti techniek, het zuiveren en voeden van de ogen met baden van ghee, het zicht opmerkelijk verbeteren; soms kan een verstoorde gevoelsgewaarwording langs de huid worden verbeterd met ghee.

Contra-indicaties voor ghee

Ghee is alleen gunstig mits correct gebruikt. Dit betekent concreet in de juiste mate en op het juiste momenten. Hoewel ghee krachtige helende, geneeskrachtige werking kent, is overmatig en ongewenst gebruik te vermijden.

Als u last heeft van de volgende symptomen, is het belangrijk te weten dat ghee spaarzaam moeten worden gebruikt in de voeding:

  •  Te veel gifstoffen in het systeem
  •  Hoog cholesterol
  •  Overgewicht of obesitas
  •  Overmatige Kapha in het systeem

Als algemene regel kan men stellen dat men maximaal 1,5 theelepel ghee per dag kan verwerken in de dagelijkse voeding. Afhankelijk van je constitutie en huidige toestand kan dit minder of meer zijn, ook als ghee therapeutisch wordt toegepast. Als onderdeel van de poorva karma en een reinigingsproces kan dit oplopen tot meerdere lepels.

Ghee van biologische oorsprong geniet steeds de voorkeur

ghee


De gegevens op deze site zijn zuiver van informatieve aard en pas bruikbaar na een diagnose door een deskundig geneeskundige, therapeut of voedingsdeskundige. Raadpleeg eerst een deskundige en sla nooit professioneel advies in de wind.

© Open Instituut voor Ayurveda

Kruid van de maand

Jasmijn - Jasminum grandiflorum

jasmijn

Thema van de maand

Gandusha - oilpullen

Gandusha

 

Dossier van de maand

Aften - Mukha paka

Mukhapaka